Türkiye'de Taksi 80 Yaşında

Türkiye'de Taksi 80 Yaşında
Ekonomik buhran yıllarında, Er­meni ve Musevi vatandaşlarımız, Taksim civarındaki evlerinden Kapalıçarşı'daki iş yerlerine gi­derlerken gruplar halinde taksi kullanıp ücreti ortaklaşa ödeme usulüyle dolmuşçuluğun öncülü­ğünü yaptılar. Gerçek anlamda ticari dolmuşçuluğu meslek haline getiren 'Aşçı Halil" adında bir kişiydi. Aşçı Halil, Cağaloğlu'ndaki lokantasını şoför arkadaşlarının etkisiyle kapatıp şoförlüğe başlamış biriydi. Müşte­rilerinden gelen tekliflerden esin­lenerek, 1931 yılında "10 kuruşa bir adam" sloganıyla Karaköy-Taksim arasında dolmuş usulü ça­lışmaya başladı. Zaman içinde di­ğer şoförlerin de uygulamaya başladığı bu adı konulmamış yön­tem, yolcular tarafından, bir tram­vay parasına aynı yolu itişip kakış­madan gitme olanağı sağladığı için hemen benimsendi. Belediye: ".... taksi talimatnamesine aykırı olduğun­dan menedilmiştir." Uygulamayı resmiyete dökmek isteyen 50 şoför adına, 3 Ağustos 1931 günü Belediye'ye başvuran Şoförler Cemiyeti Katibi Necati Bey, "Birbirlerini tanımayan yol­cuları adam başı ücret alıp bir semtten diğerine götürmek taksi talimatnamesine aykırı olduğun­dan menedilmiştir." açıklamasıyla geri çevirdi. Ama dolmuş şoförle­ri, bu uygulamayı sürdürdüler. Halktan da rağbet gören dol­muşçuluğun şoförler tarafından ısrarla sürdürülmesi, Belediye'yi, 1954 yılında dolmuşçuları resmen tanımaya ve ilk tarifeyi vermeye zorladı. Bu tarifede ücretler, Sirkeci-Beyazıt 25 kuruşla en ucuz, Kadıköy-Pendik 150 kuruşla en pahalı hatlar olmak üzere belir­lenmişti. 1931 de başladığı, 1954te resmiyete kavuştuğu 23 yıl boyun­ca, 4832 dolmuş ve 150 hatla yeni bir sektör doğmuştu... Dolmuşlarla ilgili olarak Beledi­ye birçok çalışma yapmıştı... 15 Mart 1932'de eski model arabala­rın müşteri bulamaması bahane­siyle tüm araçların tek tip ve yeşil renkte olmasına karar verildiyse de, bu karar hiçbir zaman uygu­lanmadı. 6 Kasım 1932'de, plaka­lara sarı-siyah taksi çizgilerinin konulmasına ve plakalarda taksi-özel ayırımının yapılmasına karar verildi. Taksi şoförü olabilmek de o zamanlar pek kolay değildi. Her ne kadar bugünkü gibi özel trafik kanunları bulunmasa da, şoför adayının iyi niyetli olması, 30 ya­şını geçmemesi ve evli olması is­teniyordu... Genelde 1945'le 1960 model arası Amerikan arabalarının çalış­tığı dolmuş hatlarında, zaman içinde otomobillerin yenilenmeleri zorunluluğu doğdu. Yollarda bo­zulan otomobiller, hem yolcuyu hem de trafikte sıkışan diğer araç sahiplerini sıkıntıya sokmaya başlamıştı. Bu durumla baş çıkmak için ilk resmi mücadele (aslında ikinci, uygulamaya geçen ilk) İs­tanbul Vilayet Komisyonu'ndan geldi. 1983 yılının 10. ayında yap­tıkları bir toplantıda 7 kişilik strapontenli dolmuş otomobillerine 10 yıl içinde 5 kişilik ticari taksiye dönebilmesi imkanı verilip eskileri­nin İstanbul trafiğinden kaldırılma­sı kararlaştırıldı.

26.05.2011 | Bu Haberi Paylaş

Bir yoruma cevap yazmak için lütfen yorumun altındaki "Cevapla" butonunu kullanınız. Konu ile ilgili olmayan yorumlar onaylanmaz...
Bu habere ilk yorumu siz yapın!