Toyota’nın üretim kalitesini müşteri beklentileriyle yeniden şekillendirmek için başlattığı çalışma, rakip otomobil üreticilerini aynı masada buluşturdu. Temmuz sonunda Japonya’daki Tahara Fabrikası’nda Toyota’nın kalite ve satın alma ekiplerine Honda, Mazda, Suzuki ve Mitsubishi Motors gibi rakip markaların temsilcileri katılırken, 100’ün üzerinde sektör çalışanı üretim parçalarını birlikte inceleyip hangi kusurların gerçekten önemli olduğuna karar verdi.
Rakip Markalar Aynı Parçaları İnceledi
Bu buluşmanın merkezinde Toyota’nın 2017 sonunda tedarikçileriyle başlattığı Smart Standard Activity (SSA) yer alıyor. Çalışma, üretim hattında karşılaşılan ve mevcut kalite standartlarında net biçimde tanımlanmayan sorunların, parçanın otomobil üzerindeki gerçek görünümü ve müşteri beklentisi dikkate alınarak değerlendirilmesini amaçlıyor.
Yaklaşımın dikkat çekici tarafı, kalite standardını otomatik olarak sıkılaştırmak yerine gerekli yerde esnetebilmesi. Örneğin arka koltuktaki klima havalandırma parçasında bulunan ve işlevi etkilemeyen çok ince izler, araç içinden bakıldığında görülmediği için kullanılabilir kabul edilirken, orta konsol kapağındaki yüzey izleri için farklı örneklerin karşılaştırılması tercih edildi.
Amaç Kaliteyi Düşürmek Değil, Gereksizi Ayıklamak
Toyota, SSA’nın kalite seviyesini düşürmeyi değil, müşteri güvenliği, kullanım rahatlığı ve beklentileriyle uyumlu hale getirmeyi hedefliyor. Performansı veya işlevi etkilemeyen küçük kozmetik farklılıklar nedeniyle yapılan gereksiz hurda ve yeniden işleme işlemlerinin azaltılması, üretim kaynaklarının başka kalite geliştirme çalışmalarına aktarılmasını sağlıyor.
Tedarikçiler açısından en önemli değişimlerden biri de üretim hattındaki sorunları daha rahat gündeme getirebilmek oldu. 2018’den bu yana her yıl artan SSA çalışmaları kapsamında 2025 sonuna kadar yaklaşık 7.500 vaka ele alınırken, önerilerin yüzde 67’si uygulamaya geçirildi.
Shizuoka’daki Hamana Plastic örneğinde, SSA ile onaylanan parçalar sayesinde kontrol yükünün ve üretim kayıplarının azaldığı, çalışanların fazla mesaisinin gerilediği ve ekiplerin diğer süreçleri geliştirmeye daha fazla zaman ayırabildiği belirtildi. Böylece yalnızca otomobil üreticisinin değil, tedarik zincirindeki işletmelerin de üretim verimliliği açısından kazanım elde etmesi hedefleniyor.
Japon Otomotiv Sektörü Ortak Çözüm İçin Birleşiyor
Tedarikçilerin birden fazla otomobil üreticisine parça göndermesi, her markanın farklı kalite beklentilerini aynı üretim hattında karşılamayı zorlaştırıyor. Toyota’nın 2022’de diğer üreticilerle iş birliğini genişletmesinin ardından, Japonya Otomobil Üreticileri Birliği ve Japonya Otomotiv Parça Sanayicileri Birliği Nisan 2025’te ortak SSA çalışma grubu kurdu ve Mart 2026’da sektör genelindeki çalışmaları destekleyen bir bildiri yayımladı.
Bu ortaklık, tüm markaları tek bir kalite standardında buluşturmayı amaçlamıyor. Fiyat, üretim hacmi, ticari şartlar, özel teknolojiler ve açıklanmamış bilgi birikimi rekabet alanında bırakılırken, görünüş kalitesi gibi müşterinin satın alma kararını sınırlı etkileyen rekabet dışı konularda ortak çözümler geliştiriliyor.
Toyota, SSA uygulamasını Japonya dışına da taşıyor ve Kuzey Amerika’da özel bir ekip oluştururken Avrupa ile Asya’daki çalışmalarını genişletiyor. Şirket, bölgesel uygulamalarda Japonya’daki yöntemleri doğrudan dayatmak yerine yerel müşterilerin beklentilerinin dikkate alınmasını ve süreçlerin o bölgelerdeki ekipler tarafından şekillendirilmesini hedefliyor.
