Elektrikli arabalar egzoz gazı üretmese de lastik ve fren aşınmasından kaynaklanan ince parçacıkları yollara bırakmaya devam ediyor. Hollanda’daki öğrenci ekibi TU/ecomotive (Hollanda Eindhoven Teknoloji Üniversitesi Otomotiv Grubu) tarafından geliştirilen VENTRA ise bu parçacıkları sürüş sırasında havadan toplamayı ve elektrikli otomobillerde göz ardı edilen bir emisyon kaynağına çözüm getirmeyi hedefliyor.
VENTRA’nın en dikkat çekici özelliği, tekerleklerin çevresinde oluşan partikül maddeleri yakalayan özel toplama sistemiyle öne çıkması. Sistem, parçacıkları klasik bir filtreyle süzmek yerine elektrikle yükleyerek aracın alt bölümündeki topraklanmış yüzeye doğru çekiyor ve burada birikmelerini sağlıyor.
Lastik Tozunu Hareket Halindeyken Topluyor
Toplanan parçacıklar kullanım sonrasında elektrikli süpürge veya suyla temizlenebiliyor ve elde edilen malzeme yeniden değerlendirilebiliyor. Öğrenciler bu yaklaşımı otomobilin iç bölümünde kullanılan malzemelerde geri kazanılan parçacıklardan yararlanarak da gösteriyor.
Yapılan bilgisayar simülasyonları, sistemin 50 ila 80 km/s arasındaki hızlarda ortaya çıkan partiküllerin yüzde 24’ünü toplama haznesine yönlendirebildiğini ortaya koyuyor. Daha düşük hızlarda ise bu oran yüzde 42’ye kadar çıkıyor.
Otomobilin Ağırlığı Da Azaltıldı
VENTRA yalnızca oluşan partikülleri yakalamaya çalışmıyor, aynı zamanda aracın daha az partikül üretmesini sağlayacak şekilde tasarlanıyor. Bunun için şaside büyük ölçüde hafif karbon fiber takviyeli termoplastik paneller kullanılırken otomobilin ağırlığı yaklaşık 100 kilogram azaltılıyor.
Daha hafif gövde, lastiklerin yola uyguladığı yükü düşürerek aşınmayı azaltıyor ve böylece sürüş sırasında ortaya çıkan partikül miktarının da aşağı çekilmesine yardımcı oluyor. Öğrenciler bu sayede soruna yalnızca oluşan emisyonu yakalayarak değil, emisyonun ortaya çıkmasını azaltarak da yaklaşmaya çalışıyor.
Sürüş Tarzını Da Değiştirmeyi Hedefliyor
VENTRA’nın Clean Drive adı verilen sistemi, aracın nasıl kullanıldığını izleyerek sürücüye gösterge ekranı üzerinden daha yumuşak bir sürüş için öneriler sunuyor. Daha sakin hızlanma, daha kontrollü frenleme ve gereksiz direksiyon hareketlerinden kaçınma gibi tavsiyeler lastik aşınmasını azaltırken frenlerin kullanım ömrünü de destekliyor.
Bu yaklaşımın arkasında yalnızca teknik bir hedef bulunmuyor, partikül maddelerin insan sağlığı üzerindeki etkilerine de dikkat çekilmek isteniyor. Çok küçük parçacıklar akciğerlerin derin bölgelerine ulaşabilirken boyutlarına ve yapısına bağlı olarak kan dolaşımına geçebiliyor ve kalp-damar hastalıkları, inme, akciğer gelişiminde bozulma, KOAH ve akciğer kanseri gibi risklerle ilişkilendiriliyor.
Euro 7 Lastik Ve Fren Aşınmasını Da Kapsayacak
Partikül meselesi Avrupa’daki otomotiv mevzuatında da daha fazla önem kazanıyor. Kasım 2026’da yürürlüğe girmesi planlanan Euro 7 düzenlemeleri, ilk kez fren ve lastik aşınmasından kaynaklanan emisyonlara yönelik gereklilikler getiriyor.
TU/ecomotive öğrencileri VENTRA ile otomobillerde emisyon kavramının yalnızca egzozdan çıkan gazlarla sınırlı olmadığını göstermeyi amaçlıyor. Lastik, fren ve yol yüzeyi kaynaklı parçacıkların da dikkate alınması, elektrikli otomobillerin çevresel etkilerinin daha bütüncül biçimde ele alınmasına yönelik yeni teknolojilerin önünü açabilir.
Kaynak: https://techxplore.com/news/2026-09-students-electric-car-captures-particulate.html
