Elektrikli otomobiller için dünyanın birçok ülkesinde teşvikler sürerken, İngiltere farklı bir uygulamayı hayata geçirmeye hazırlanıyor. İngiliz hükümeti, elektrikli ve şarj edilebilir hibrit otomobillerin de karayolu altyapısının finansmanına katkı sağlaması amacıyla 1 Nisan 2028’den itibaren kilometre bazlı yeni bir yol kullanım ücreti uygulayacak. Böylece bugüne kadar büyük ölçüde akaryakıt vergileriyle finanse edilen ulaşım altyapısında, elektrikli araç sahipleri de doğrudan ödeme yapacak.
Yeni Sistem Nasıl İşleyecek?
Yeni düzenlemeye göre sürücüler, yıl içerisinde yaptıkları kilometre kadar ödeme gerçekleştirecek. Mevcut sistemde içten yanmalı otomobiller, satın aldıkları yakıt üzerinden vergi öderken elektrikli otomobiller bu yükümlülüğün dışında kalıyordu. Yetkililer, araç parkındaki dönüşümün hızlanmasıyla birlikte bu gelir kaynağının azaldığını ve yeni bir modele ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor.
Uygulamada araçların yıllık kilometre bilgileri kayıt altına alınacak ve sürücüler ister peşin ister aylık ödeme yöntemini tercih edebilecek. Yıl sonunda ise gerçek kullanım miktarına göre kesin hesaplama yapılacak.
Elektrikli Ve Hibrit Otomobiller İçin Farklı Ücret
Yeni vergi sisteminde araç tipine göre farklı ücretlendirme uygulanacak.
- Tam elektrikli ve hidrojen yakıt hücreli otomobiller: Mil başına 3 Peni (1,9 TL)
- Şarj edilebilir hibrit otomobiller: Mil başına 1,5 Peni (0,95 TL)
Ücretler ilerleyen yıllarda enflasyona göre güncellenecek. Hibrit otomobillerin belirli ölçüde benzin veya dizel yakıt kullanmaya devam ettiği gerekçesiyle daha düşük bir ücret ödemesi planlanıyor.
Milyonlarca Araç Etkilenecek
İngiltere’de yürürlüğe girecek yeni sistemin ilk etapta yaklaşık 5,6 milyon aracı kapsaması bekleniyor. Resmi tahminlere göre uygulama sayesinde devletin elde edeceği ek gelir 2028/2029 mali yılında yaklaşık 1,1 milyar Sterlin, 2030/2031 döneminde ise yaklaşık 2,2 milyar Euro seviyesine ulaşabilir.
Bu gelirin önemli bölümünün yol bakım ve ulaşım altyapısının geliştirilmesinde kullanılması hedefleniyor.
Satışlara Ve Çevreye Etkisi Tartışılıyor
İngiliz hükümetinin yaptığı etki analizine göre yeni vergi uygulaması nedeniyle 2025-2031 döneminde yaklaşık 120 bin daha az elektrikli otomobil satışı gerçekleşebilir. Ancak bu rakamın, aynı dönemde beklenen toplam elektrikli otomobil satışlarının yalnızca %2’sine karşılık geldiği belirtiliyor.
Uzmanlar ayrıca farklı bir risk senaryosuna da dikkat çekiyor. Yeni maliyet nedeniyle bazı tüketicilerin mevcut içten yanmalı otomobillerini daha uzun süre kullanmayı tercih etmesi, karbon emisyonlarının beklenenden daha yüksek seyretmesine neden olabilir.
Diğer Ülkeler İçin De Örnek Olabilir
Elektrikli otomobil sayısının hızla arttığı birçok ülkede akaryakıt vergilerinden elde edilen kamu gelirleri düşmeye devam ediyor. Bu nedenle kilometre bazlı yol kullanım ücretleri, önümüzdeki yıllarda farklı pazarlarda da gündeme gelebilir. İngiltere’nin hayata geçireceği model, hem kamu gelirlerinin korunması hem de ulaşım altyapısının finansmanı açısından dikkatle takip edilecek örneklerden biri olmaya hazırlanıyor.
