Çinli otomobil üreticileri için artık en büyük ihracat pazarı Brezilya. Ülke, yılın ilk beş ayında Çin’den 5,2 milyar dolarlık otomobil ithal ederek Rusya’yı geride bıraktı. Elektrikli ve hibrit modellere olan yoğun talep ile vergi artışı öncesinde yapılan sevkiyatlar bu tarihi değişimin başlıca nedeni oldu.
Çinli üreticilerin sevkiyatlarını hızlandırmasının en önemli nedeni ise Temmuz ayında yürürlüğe giren gümrük vergisi artışı oldu. Birçok marka, daha yüksek vergi ödememek için araçlarını önceden Brezilya’ya göndererek stok oluşturdu. Özellikle nisan ve mayıs aylarında gerçekleşen yoğun sevkiyatlar bu stratejinin en belirgin göstergesi olarak öne çıktı.
Elektrikli Ve Hibrit Modeller Rekorun Ana Gücü
Brezilya’nın Çin’den yaptığı otomobil ithalatının büyük bölümünü elektrikli ve hibrit modeller oluşturdu. İlk beş aylık dönemde ithal edilen 5,2 milyar dolarlık aracın 4,5 milyar dolarlık kısmı elektrik destekli modellerden oluştu.
Ülkede elektrikli ve hibrit araçların Çin’den yapılan otomobil ithalatındaki payı son birkaç yılda büyük değişim gösterdi. 2021 yılında %33 seviyesinde olan oran, geçen yıl %87’ye ulaştı. Böylece Brezilya, yalnızca toplam Çin otomobili ithalatında değil, elektrikli ve hibrit araç ithalatında da dünyanın en büyük pazarı konumuna yükseldi.
Bu tablo, Çinli üreticilerin özellikle yeni nesil elektrikli otomobillerde küresel ölçekte ne kadar hızlı büyüdüğünü de ortaya koyuyor.
Vergi Politikası Ve Ticaret Dengesi Aynı Anda Değişiyor
Çinli otomobillerin yükselişi, Brezilya’nın ticaret politikalarında da önemli değişimlerin yaşandığı döneme denk geldi.
Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, Çin ile Mercosur arasında ticaret anlaşmasını hızlandıracak görüşmelere destek verdi. Aynı dönemde ABD’nin Brezilya ürünlerine uyguladığı yeni gümrük tarifeleri de ülkenin ticaret rotasını çeşitlendirme arayışını güçlendirdi.
Öte yandan Brezilya yönetimi, elektrikli ve hibrit otomobillere uygulanan ithalat vergisini Temmuz başında %35’e yükseltti. Buna rağmen yarı monte ve tamamen sökülmüş araç kitleri için 463 milyon ABD doları tutarında gümrük vergisiz kota uygulamasını da sürdürdü. Bu yaklaşımın amacı ise Çinli üreticileri yalnızca araç ihraç etmeye değil, Brezilya’da üretim yapmaya da teşvik etmek.
Bugün itibarıyla en az sekiz Çinli otomobil markası ülkede üretim yapıyor ya da fabrika yatırımı planlıyor.
Rekabet Otomobil Fiyatlarını Aşağı Çekmeye Başladı
Çinli markaların pazardaki ağırlığının artması tüketicilere de doğrudan yansıdı.
Araştırma verilerine göre Brezilya’da sıfır hafif otomobillerin ortalama satış fiyatı 157.700 realden 152.100 reale gerileyerek son yıllardaki ilk gerçek fiyat düşüşünü kaydetti. Resmî liste fiyatlarındaki değişim sınırlı kalırken, üreticilerin sunduğu kampanyalar, indirimler ve satış destekleri belirgin şekilde arttı.
Bu gelişme, Çinli markaların artan rekabet baskısına karşı geleneksel üreticilerin fiyat avantajı sunmak zorunda kaldığını gösteriyor.
Özellikle BYD Dolphin Mini, şubat ayında Brezilya perakende pazarının en çok satılan modeli olmayı başararak dikkat çekti. Elektrikli araçların toplam otomobil satışlarındaki payı ise Haziran ayında %18’e ulaşarak bir yıl öncesine göre iki katından fazla arttı.
Yerli Üreticiler Rekabet Baskısını Artık Daha Fazla Hissediyor
Brezilya Otomotiv Üreticileri Birliği (Anfavea), yaklaşık iki yıldır Çinli üreticilerin hızla büyümesine karşı önlem alınmasını savunuyor. Birlik daha önce Çinli üreticilerin damping yaptığı iddialarıyla inceleme talep etmiş, sektörün daha fazla yerli üretim ve tedarik zinciri yatırımıyla desteklenmesi gerektiğini dile getirmişti.
Ancak hükümet, tüketicilere daha uygun fiyatlı otomobiller sunulması ile yerli sanayinin korunması arasında hassas bir denge kurmaya çalışıyor. Bir taraftan ithalat vergileri artırılırken diğer taraftan Çinli üreticilerin ülkede yatırım yapmasını kolaylaştıracak teşvikler devam ediyor.
Rekor İthalatın Bedeli Dış Ticaret Açığında Görüldü
Çinli otomobillerin sağladığı fiyat avantajı tüketiciler açısından olumlu görünse de madalyonun diğer yüzünde önemli bir ekonomik tablo bulunuyor.
Brezilya’nın otomotiv sektöründeki dış ticaret açığı yılın ilk yarısında 5,32 milyar ABD dolarına ulaşarak 1997’den bu yana görülen en yüksek seviyeye çıktı. Aynı dönemde otomobil ithalatı 7,79 milyar ABD dolarına yükselirken, Çin’in toplam ithalattaki payı 2021’deki %5 seviyesinden %72’ye çıktı.
Bu veriler, Çinli otomobil üreticilerinin küresel pazardaki etkisinin yalnızca satış rakamlarıyla sınırlı olmadığını, ülkelerin ticaret dengeleri ve otomotiv politikaları üzerinde de giderek daha belirleyici hale geldiğini gösteriyor. Brezilya’nın önümüzdeki dönemde hem tüketici lehine oluşan fiyat avantajını koruması hem de yerli otomotiv sanayisini desteklemesi, sektörün en kritik gündem maddelerinden biri olacak.
